In principe is de lozer zelf verantwoordelijk voor de installatie en het beheer van een IBA, tenzij de gemeente voor een verbrede zorgplicht kiest. Vóór de aanleg van een IBA-systeem moeten overheden, burgers en eventuele andere partijen afspraken maken over de rolverdeling. Als een derde partij een IBA-systeem aanlegt, is de burger alleen verantwoordelijk voor de huisaansluiting op het systeem. Informeer de burger altijd goed over zijn verantwoordelijkheden en de kosten!

Rollen bij de verbrede zorgplicht

Als de gemeente, vanuit een verbrede zorgplicht, zelf IBA-systemen aanlegt, wordt ze vaak eigenaar van de systemen. In dat geval kan zij de lozer(s) een heffing opleggen. De gemeente is dan verantwoordelijk voor adequate plaatsing en werking van het systeem, én voor de uiteindelijke lozing in de bodem of het oppervlaktewater. Het waterschap kan het beheer en onderhoud van IBA-systemen op zich nemen. Hiervoor kan het de volledige zuiveringsheffing bij de lozer(s) in rekening brengen. Uiteraard blijft het waterschap in alle gevallen verantwoordelijk voor de handhaving van de lozingen op oppervlaktewater.

Uitbesteding

Als een derde partij het beheer en onderhoud uitvoert, is het verstandig vooraf met de gebruiker en de voor het beheer verantwoordelijke partij duidelijke afspraken vast te leggen. Bijvoorbeeld wat onder beheer en onderhoud wordt verstaan en wat de kwaliteit van deze dienstverlening is.

Zakelijk recht

Een IBA-systeem komt vrijwel altijd op het perceel van de lozer te staan. Als het systeem juridisch gezien geen eigendom van de perceeleigenaar is, is het aan te bevelen dat de eigenaar van het IBA-systeem een zakelijk recht vestigt. Een notaris moet deze overeenkomst bekrachtigen, waarna het zakelijk recht in het kadaster wordt vastgelegd.

Voorbereiding en afspraken

De partij die de uitvoering op zich neemt, bezoekt de betrokken percelen individueel. Hierbij brengt zij de situatie ter plaatse in beeld, bespreekt zij de toekomstige locatie van het IBA-systeem op het perceel en legt zij deze vast. Belangrijke aandachtspunten zijn:

Besteed bij het in beeld brengen van de situatie vooral aandacht aan de toekomstige belasting van het IBA-systeem. Dus aan de hoeveelheid afvalwater en de mate van verontreiniging.
Houd bij het bepalen van de juiste plaats van het IBA-systeem rekening met bereikbaarheid voor het periodieke onderhoud.
Bespreek eventueel tijdens het bezoek de overeenkomst voor het vestigen van een zakelijk recht.

Zodra de betrokkenen overeenstemming hebben bereikt over de locatie van het IBA-systeem en de overeenkomst hebben ondertekend, kan de partij die het systeem aanlegt een uitvoeringsplan opstellen. Hier vindt u een voorbeeld van een gebruiksovereenkomst tussen burger en overheid. Dit voorbeeld gaat uit van een verbrede zorgplicht voor de betreffende gemeente.

Aanleg van een IBA-systeem