Bij deze analyse doorloopt u de volgende stappen:

1. Vastleggen gewenst gedrag object in concrete indicatoren

Om het functioneren van de beide objecten te beoordelen, moet u concrete indicatoren opstellen. Voor dit voorbeeld zijn dat:

Bergbezinkbassin:

controle drempelpeil in- en externe overstort;
ledigen bassin na vullen.

Bergingsbassin:

vullen van het bassin;
ledigen van het bassin.

2. Verzamelen benodigde gegevens voor elke indicator

Om de indicatoren te kunnen beoordelen, moet u de volgende gegevens hebben:

Bergbezinkbassin:

controle drempelpeil in- en externe overstort: meten waterniveau in het rioolstelsel direct voor de interne overstortdrempel en in het bassin;
controle op ledigen van de voorziening nadat deze gevuld is: meten waterniveau in het bassin.

Bergingsbassin:

controle op vullen en ledigen: meten waterniveau in het gemengde compartiment en in het hemelwatercompartiment van het bassin.

3. Vergelijken huidig functioneren met gewenst functioneren

U gebruikt de verzamelde (meet)gegevens om het functioneren van de voorzieningen inzichtelijk te maken. Dat vergelijkt u met het gewenste functioneren, uitgaande van de vastgestelde indicatoren. Hieronder leest u voor de indicatoren uit stap 2 hoe u dat kunt doen.

Controle drempelpeilen bergbezinkbassin

In dit voorbeeld gaat het om een bergbezinkbassin achter een overstort in een gemengd rioolstelsel. Volgens het rioolbeheersysteem van de gemeente heeft de interne overstortdrempel van het bergbezinkbassin een hoogte van 24,59⁺ mNAP, de externe overstortdrempel is 23,26⁺ mNAP. Het bassin heeft een ledigingspomp.

In figuur A ziet u de gemeten waterniveaus in het bergbezinkbassin en in het rioolstelsel direct voor de interne overstort. In de figuur is te zien dat het bassin begint te vullen nadat het waterpeil in het rioolstelsel is gestegen tot 24,35⁺ mNAP. Op basis van de praktijkmetingen bedraagt de hoogte van de interne overstort dus ongeveer 24,35⁺ mNAP en wijkt daarmee af van de in het rioolbeheersysteem geregistreerde hoogte van 24,59⁺ mNAP.

Ook is te zien dat de externe overstortdrempel lager ligt dan de interne overstortdrempel. Het bassin is niet conform de gangbare manier ontworpen.

Figuur A Functioneren bergbezinkbassin achter gemengd rioolstelsel (Bron: M. van Bijnen Advies)

De hoogte van de externe overstortdrempel ligt op 23,27⁺ mNAP (zie figuur A) en komt daarmee overeen met de hoogte in het rioolbeheersysteem.

Controleren ledigen bergbezinkbassin

In figuur A ziet u dat de ledigingspomp in werking treedt nadat het waterniveau in het bassin na vullen is gezakt tot onder het waterniveau van 24,35⁺ mNAP. In de weergegeven periode vult het bassin zich twee keer. Nadat het waterniveau weer is gezakt tot 24,35⁺ mNAP, treedt de ledigingspomp in werking en loopt het bassin leeg. De ledigingspomp treedt frequenter in werking doordat lekwater het bassin binnenstroomt.

Het bassin is niet altijd leeg bij aanvang van een nieuwe bui die het bassin vult. Soms vult het bassin zich, maar slaat de ledigingspomp niet aan. Dan loopt het bassin pas lange tijd later weer leeg. Dit patroon wordt vaker waargenomen in het bassin (zie figuur B).

Figuur B Geen lediging bergbezinkbassin (Bron: M. van Bijnen Advies)

Op 6 september 2018 stijgt het waterniveau in het rioolstelsel tot boven de interne drempelhoogte. Na enige tijd daalt het waterniveau weer tot onder het niveau van 24,35⁺ mNAP. In tegenstelling tot in figuur A treedt de ledigingspomp nu niet in werking. Er is ook geen stroomverbruik. Het bassin blijft gevuld. Het waterpeil in de voorziening blijft stabiel op 22,96⁺ m NAP.

Op 6 september om circa 17:30 uur verlaagt het waterniveau en loopt de voorziening leeg terwijl de ledigingspomp niet in werking was. Een verklaring hiervoor is een opening met een diameter van 150 mm in de externe overstortdrempel op een hoogte van 22,95⁺ mNAP. De opening is ontdekt na een controle in het veld.

Controle vullen en ledigen bergingsbassin

In dit voorbeeld gaat het om een bergingsbassin in een rioolstelsel dat tijdelijk water kan opslaan tijdens hevige neerslag. Het bergingsbassin bestaat uit twee compartimenten: een gemengd en een hemelwatercompartiment. Beide compartimenten hebben een ledigingspomp. De pomp in het hemelwatercompartiment voert af naar het gemengde compartiment, de pomp in het gemengde compartiment voert af naar een nabijgelegen rioleringsgebied.

Als de beide compartimenten zich vullen tijdens neerslag, is over het algemeen te zien dat de ledigingspompen in werking treden en dat het hemelwatercompartiment (blauw in figuur C) eerder in de tijd leeg is dan het gemengde compartiment (oranje in figuur C). De voorziening functioneert conform verwachting. Soms komt het voor dat het hemelwatercompartiment zich nauwelijks vult en het gemengde compartiment wel volloopt. Dit is te verklaren uit het feit dat de ledigingspomp in het hemelwatercompartiment afvoert naar het gemengde compartiment.

Figuur C Geregistreerde waterniveaus en stroomverbruik ledigingspompen bergingsbassin tijdens neerslag op 9 en 10 augustus 2018 (Bron: M. van Bijnen Advies)

4. Bepalen welke handeling of maatregel nodig is

Bergbezinkbassin

De hoogte van de interne overstort komt niet overeen met de waarnemingen in de metingen. U moet de hoogte van de interne overstort en van het nulpunt van de waterniveaumeter meten op locatie en de instellingen in de meetapparatuur (laten) controleren. Indien past u de instellingen (bijvoorbeeld meetbereik en/of hoogte nulpunt waterniveaumeter) aan.

Bergingsbassin

Op basis van de metingen concludeert de gemeente dat de voorziening conform verwachting functioneert. Er zijn dus geen maatregelen nodig.

Analyseren functioneren bassin